02/793 09 34

Ma - Vr9u - 19u

Chat met ons

30-09-2021 | Algemeen welzijn

Gluten en glutenvrij dieet

Geschreven door Niels

Heb je je ’s ochtends bij het ontbijt ooit afgevraagd hoe je boterham aan die luchtige structuur komt? Die kleine luchtholtes in het brood zijn het werk van een groep eiwitten die in granen voorkomen. Je kent deze eiwitten misschien wel onder de naam gluten (het Latijnse gluten betekent lijm). De meeste mensen hebben geen probleem om gluten te eten, maar toch kan een groot aantal mensen geen gluten verdragen.  

Wat is gluten?

Gluten is een verzameling van eiwitten die je terug kunt vinden in verschillende soorten granen. De eiwitten zitten bijvoorbeeld in tarwe, durumtarwe, spelt, rogge en gerst. Het woord gluten hebben we overgenomen uit het Latijn waar het lijm betekende. Gluten zorgt dan ook voor de textuur die we kennen van brood, maar kan ook als bindmiddel in andere voedingsproducten gebruikt worden. Zo kunnen soepen, sauzen en worst gebonden worden door middel van een bindmiddel met gluten.

Gluten kun je dus terugvinden in veel verschillende voedingsmiddelen en dat kan een probleem zijn voor mensen met een glutenintolerantie, ook wel coeliakie genaamd. Wanneer deze personen gluten eten, krijgen ze last van darmproblemen.

Waarom een glutenvrij dieet?

Wanneer je lichaam slecht reageert op gluten kan een glutenvrij dieet je helpen om klachten te vermijden. Personen met een glutenintolerantie moeten gluten helemaal vermijden, maar ook mensen met een gevoeligheid kunnen baat hebben bij een glutenvrij dieet.  

Wat kun je eten met een glutenintolerantie?

Wanneer je een glutenintolerantie hebt, kunnen zelfs kleine sporen van gluten voor problemen zorgen. Het is daarom ook belangrijk dat je weet wat je zonder zorgen kunt eten. Veel voedingsmiddelen zijn gelukkig van nature glutenvrij. 

Groenten en fruit

Verse groenten en vers fruit kun je zonder zorgen eten. Ze zijn namelijk allemaal glutenvrij. Let echter wel op met bereide groenten of groenten uit blik. In het bereidingsproces kunnen er namelijk gluten aan deze producten zijn toegevoegd. Ook gedroogd fruit kan sporen van gluten bevatten doordat er soms meel aan het fruit wordt toegevoegd zodat het niet aan elkaar kleeft. Kijk dus altijd goed op het etiket om zeker te zijn dat het product geen gluten bevat. 

Vis, vlees, eieren, zuivel en peulvruchten

Ook al deze producten zijn van nature glutenvrij en kun je dus zonder problemen eten. Let er opnieuw op dat bewerkte producten sporen van gluten kunnen bevatten. 

Smeer- en braadvet

Ook smeer- en braadvet zoals boter en margarine bevat geen gluten. Andere soorten vetten zoals olijfolie zijn ook glutenvrij. Je let er beter wel op dat je een eigen botervlootje of pakje margarine gebruikt. Zo verklein je het risico dat er sporen van gluten in de boter terechtkomen van je huisgenoten. 

Wat met granen, brood en aardappelen?

De meeste maaltijden die we eten, worden vergezeld door graanproducten, brood of aardappelen. Met een glutenintolerantie kan het dan ook een hele opgave lijken om een maaltijd samen te stellen. Gelukkig bevatten aardappelen en zilvervliesrijst van nature geen gluten. Die kun je dus probleemloos aan je maaltijd toevoegen. Graanproducten en brood zorgen echter voor meer problemen aangezien deze wel gluten bevatten. Naast gluten bevatten deze producten ook veel andere nuttige voedingsstoffen zoals vezels, koolhydraten, jodium, ijzer en foliumzuur. Een goede vervanger voor deze producten is dus zeker aangeraden. Gelukkig bestaan er ook voldoende glutenvrije alternatieven zoals glutenvrij volkorenbrood of glutenvrije volkorenpasta. De textuur van glutenvrij brood kan in het begin wat vreemd aanvoelen, maar het kan helpen om het brood te roosteren om de textuur te verbeteren. Verder kun je ook altijd granen zonder gluten eten zoals gierst, teff, quinoa en boekweit. 

Hoe herken ik producten met gluten? 

In veel producten waar je het op het eerste gezicht niet van zou verwachten, zitten toch gluten. Dat komt doordat bloem en meel in de voedingsindustrie vaak gebruikt wordt als bindmiddel. Om er helemaal zeker van te kunnen zijn dat je voeding geen gluten bevat moet je dus vaak erg alert zijn. 

In de volgende producten zitten vaak gluten zonder dat je  het zou beseffen: 

  • Soepen
  • Sauzen
  • Vleeswaren
  • Desserts
  • Snoep
  • Kleefpasta voor kunstgebit
  • Vitaminesupplementen 
  • Wegwerpservies 
  • Dierenvoeding 

Kijk naar het etiket 

Het beste advies wanneer je last hebt van coeliakie is om steeds op het etiket te kijken of het product al dien niet gluten bevat. Zoek eerst naar een label dat aanduidt dat het om een glutenvrij product gaat. Daarnaast kun je ook zoeken naar het ‘Crossed Grain’ keurmerk. Deze producten zijn streng gecontroleerd en bevatten een heel lage concentratie gluten (minder dan 20 milligram gluten per kilo). Van zulke lage concentraties gluten krijg je normaal gesproken geen last. 

Let op voor producten met een label ‘laag glutengehalte’. Deze producten bevatten namelijk nog steeds gluten en zijn dus niet geschikt voor mensen met coeliakie. Producten met 20 tot 100 milligram gluten per kilogram mogen het label ‘laag glutengehalte’ dragen. Dit betekent dus dat ze nog steeds gluten bevatten.

Daarnaast kunnen verpakkingen ook een klein bijschrift hebben dat aanduidt dat er gluten in het productglutenvrij brood zitten. Sommige producten die normaal van nature glutenvrij zijn, kunnen toch sporen van gluten bevatten. Dat komt door kruisbesmetting bij de productie. Wanneer een voedselproducent ook producten maakt die gluten bevatten, kan het zijn dat die gluten ook in de glutenvrije voeding terechtkomen. 

Ook wanneer er geen duidelijk label of keurmerk op het product staat, kan het product nog steeds glutenvrij zijn. Hiervoor moet je wat verder gaan speuren en naar de ingrediënten kijken. Gluten zullen niet altijd als ingrediënt op het etiket staan, daarom zoek je best naar granen die gluten bevatten. We hebben hieronder de vaakst voorkomende ingrediënten met gluten opgelijst:

  • Atta
  • Bètaglucaan-vezel
  • Bloem 
  • Durum tarwe
  • Eiwithydrolysaat
  • Gerst
  • Gort
  • Glucosestroop 
  • Havermeel
  • Kamut
  • Mout
  • Plantaardig eiwit
  • Rogge
  • Spelt
  • Tarwe
  • Triticale 
  • Triticum 
  • Voedingsvezels 
  • Zemelen 

Producten die van nature glutenvrij zijn

Wanneer je last hebt van een glutenintolerantie hoef je niet meteen alleen maar producten met een glutenvrij label te kopen. Veel voeding is namelijk van nature glutenvrij. Hieronder vind je een lijstje met glutenvrije voedingsmiddelen:

  • Aardappelen 
  • Peulvruchten zoals bonen
  • Groenten 
  • Fruit
  • Noten
  • Zaden
  • Pitten
  • Kruiden
  • Melk
  • Kaas
  • Vis en schaaldieren
  • Vlees
  • Eieren
  • Boter
  • Olie
     
Blog - Je gezondheid en welzijn eerst

Welkom op de Viata blog. Hier vind je alles aangaande je gezondheid en welzijn. Voor ons komt dat op de eerste plaats.

Recente artikels