Toon alle thema's »

Huidkanker

huidkankerEr zijn 3 grote types huidkanker : het spinocellulair carcinoom, het basocellulair carcinoom, en het melanoom. De eerste twee types noemt men de non-melanoma huidkankers. Deze zijn relatief ongevaarlijk, maar moeten uiteraard ook behandeld en opgevolgd worden. Eén persoon op zes krijgt hier ooit mee te maken! Dit is frequenter dan borstkanker bij vrouwen!

Het melanoom daarentegen is een echte doder. Eén persoon op vijftig krijgt ooit een melanoom.

Deze 3 types samen maken dat huidkanker de meest voorkomende kanker is!

Huidkanker is de meest voorkomende kanker

Hoe herken je huidkanker

Het identificeren van huidkanker is niet zo evident. Afhankelijk van het type zijn er verschillen in de kenmerken en bovendien kunnen de symptomen ook individueel verschillen tussen personen.

Kenmerken huidkanker

Non-melanomen

melanoom

Basaalcelcarcinomen kan je voornamelijk herkennen aan het gladde, glazige uiterlijk. Vaak komt dit type huidkanker voor in het aangezicht en uit het zich in een traag groeiend knobbeltje dat na een tijd een zweertje wordt omringd door een gladde rand. Vaak voelt het zweertje vochtig en zit er een korstje op dat zeer gemakkelijk opengaat. Wanneer een basaalcelcarcinoom op de romp voorkomt, zal het meer lijken op een eczeemplekje.

Plaveiselcelcarcinomen komen vooral voor op hetaangezicht, de rug van de handen en de nek. Dit zijn plaatsen die veel in de zon komen en daardoor gevoeliger zijn voor huidkankerplekjes. Meestal uit het zich in een rozerood bultje met een schilferend korstje. Wanneer dit korstje verdwijnt, rest er een zweertje. Het verschil tussen de twee zit hem in de parelmoeren glans die zo karakteristiek is aan een basocellulair carcinoma. Een plaveiselcelcarcinoom heeft dit niet.

Premaligne afwijkingen van de huid kunnen ook uitgroeien tot huidkankerplekjes. Deze afwijkingen kan je herkennen aan keratose. Dit is een plekje op de huid dat lijkt op een wrat of een eczeemplek en die rasperig of ruw aanvoelt. Het kan ook uitgroeien tot een wondje wanneer je eraan krabt.

Non-melanomen onderzoek

Om vast te stellen of je een huidkanker hebt, kan je best je huid overal goed nakijken. Wanneer je veranderingen opmerkt aan pigmentvlekken of moedervlekken, ga je best even naar je huidarts. Deze zal je, als hij dit nodig acht, doorverwijzen naar de huidspecialiste die dan eventueel een biopsie doet om na te gaan of het plekje kwaadaardig is.

Non-melanomen behandeling

Afhankelijk van de plaats en grootte van de huidkanker, zal de huidspecialiste beslissen om het plekje chirurgisch te verwijderen, te bevriezen of weg te branden. Andere behandelingen kunnen fotodynamische therapie, lokale chemotherapie en immunotherapie zijn. Bij fotodynamische therapie maken ze de kwaadaardige huidcellen gevoelig voor licht waardoor ze afsterven. Lokale chemotherapie maakt gebruik van celdelingsremmende en celdodende crèmes. Immunotherapie stimuleert het afweersysteem om de kankercellen te verwijderen.

Symptomen huidkanker

Melanoom

De letterlijke betekenis van het woord melanoom is eigenlijk zwart gezwel. Dit soort huidkankercellen komt voor in de melanocyten of pigmentcellen. Wanneer ze in groep voorkomen vormen ze pigmentvlekken of moedervlekken. Wanneer de pigmentcellen veranderen in kankercellen is er pas sprake van huidkanker. Melanoom symptomen uiten zich voornamelijk in veranderingen van de kleur, dikte, etc. van pigmentvlekken of moedervlekken maar ze kunnen ook op de normale huid voorkomen. Om vast te stellen of je huidkanker hebt moet je dus voornamelijk letten op veranderingen of vlekjes die ineens opduiken. Je kan de ABCDE-regel gebruiken om te bekijken of je symptomen hebt die wijzen op huidkanker. Deze gaat als volgt:

  • Asymmetrie: een asymmetrische vorm van depigmentvlek of moedervlek of een onregelmatige grootte en/of dikte.
  • Boorden: wanneer degrenzen van de pigmentvlek onregelmatig zijn.
  • Color: de kleur van de pigmentvlek is eerst vaak donker en daarna kan je meerdere kleuren door elkaar onderscheiden.
  • Diameter: een diameter die groter is dan 5 tot 6 mm.
  • Evolutie: als de vlek verandert van uiterlijk, grootte, kleur of dikte.

kwaadaardige huidtumoren

Omdat het zeer belangrijk is om vast te stellen of je een melanoom hebt, is het zeer belangrijk om de huisarts te raadplegen wanneer je zulke veranderingen of onregelmatigheden opmerkt. Of een melanoom kwaadaardig is, hangt dus niet af van een biopsie. Melanomen zijn standaard kwaadaardige cellen. De basocelcarcinomen en de plaveiselcelcarcinomen zijn ook kwaadaardig maar niet agressief en goed behandelbaar. De vaststelling blijft uiteraard wel belangrijk bij alle drie de vormen van huidkanker.

Melanomen onderzoek

Wanneer je een huidaandoening opmerkt, ga je waarschijnlijk eerst naar de huisarts. Deze kan je huid dan bekijken en vaststellen of een bezoekje aan de huidspecialist nodig is. De huidspecialist zal dan nagaan of er sprake kan zijn van huidkanker. Wanneer er een vermoeden is, wordt er een biopsie gedaan waarbij een stukje van het weefsel wordt verwijderd voor verder onderzoek. Is het zeer duidelijk dat het kan gaan om een melanoom, kan het zijn dat de huidspecialist beslist om de huidkanker meteen volledig te verwijderen. In het laboratorium worden onderzoeken gedaan om vast te stellen of het om huidkanker gaat en om welke soort huidkanker het gaat.  

Melanoom verwijderen

De behandeling van kwaadaardige huidtumoren hangt af van de noden van zowel de huidkanker en van het individu. Er zijn een aantal verschillenden behandelopties. Deze worden in een multidisciplinair oncologisch consult besproken waarbij artsen uit verschillende disciplines de juiste behandeling voor de patiënt bespreken. De verschillende behandelingen die gebruikt kunnen worden om een melanoom te verwijderen zijn de volgende:

  • Chirurgie
  • Radiotherapie
  • Chemotherapie
  • Geïsoleerde ledemaatperfusie
  • Immunotherapie

Bij chirurgie verwijderen ze eerst het melanoom door de tumor en eventueel het stukje huid rond de tumor weg te snijden. Hoeveel ze wegsnijden hangt af van de grootte en dikte van de tumor. Wanneer dit een groot oppervlak is, voeren ze een huidtransplantatie uit omdat de wonde niet dichtgenaaid kan worden.

Wanneer er voor radiotherapie wordt gekozen, bestralen ze het gedeelte van de huid waar de tumor zit. Dit kan ook een opvolgbehandeling zijn na de chirurgische verwijdering van de tumor. Op deze manier worden kwaadaardige cellen vernietigd.

Chemotherapie wordt voornamelijk gebruikt als de tumor vrij dik is omdat dit het risico op uitzaaiingen verhoogt. De chemo remt het ziekteproces af en vermindert de klachten.

Wanneer een melanoom al sterk ontwikkeld is en op de huid van een arm of een been voorkomt, kan worden beslist om een zeer intensieve behandeling te gebruiken. Geïsoleerde ledemaatperfusie is een behandeling waarbij de bloedsomloop naar het arm of het been wordt afgesloten om dan het lichaamsdeel te “wassen” met chemotherapeutische geneesmiddelen. De dosissen liggen dan veel hoger omdat ze geen andere organen kunnen beschadigen doordat het lichaamsdeel dat ermee behandeld wordt, afgesloten is van de rest van het lichaam.

Immunotherapie wordt gebruikt om het afweermechanisme van de behandelde patiënt te verhogen. Dit kan ervoor zorgen dat de resterende kankercellen verdwijnen en de patiënt minder kan heeft op een terugval. Dit is dus voornamelijk een nabehandeling.

Melanoom afbeeldingen

huidkanker symptomenhuidkanker onderzoek

Risicofactoren voor huidkankerMelanoom verwijderen

Je huidtype: dit gaat van fototype 1 (heel bleek, bruinen nooit) tot fototype 6 (Afrikaans). Hoe lager je fototype is, des te hoger is je kans op huidkanker.

Het aantal moedervlekken: indien je meer dan 50 moedervlekken hebt, waarvan 3 speciale, dan heb je ook een hogere kans op huidkanker.

Ben je erfelijk belast? Als huidkanker in je familie wel meer voorkomt, is je kans op huidkanker hoger.

Het aantal uren dat je blootgesteld bent aan de zon: in tegenstelling tot de vorige 3 puntjes, heb je hier wel invloed op!

Zonnebank: als je 1 sessie onder de zonnebank gaat, stijgt je risico op huidkanker met 20%. Daar komt nog 2% per sessie per jaar bij. En wanneer je jonger dan 35 jaar bent als je onder de zonnebank gaat, heb je 75% meer kans op huidkanker

Andere weetjes over huidkanker

Een melanoom kan ook in een nagel voorkomen. Dit zie je als een zwarte band in de nagel: het melanoom bevindt zich ter hoogte van de nagelwortel, en geeft pigment af aan de nagel.

Huidkanker komt zeer frequent voor, maar we kunnen het zien met het blote oog! De jaarlijkse preventiecampagnes van Euromelanoma zijn belangrijk in het opsporen van deze tumoren. Je kan ook zelf kijken: op je gezicht, tussen je vingers, tussen de haren, op de borst, op de rug, tussen de billen, aan de achterkant van de benen, en kijken of er ‘iets nieuw is of iets wat veranderd is’.

Elk van ons heeft een bepaald zonnekapitaal. Eens dit opgebruikt is, stijgt onze kans op huidkanker. Je kan je huid een heel eind helpen door altijd zonnecrème te smeren als je buitenkomt. Dit moet je correct doen: je zonnecrème aanbrengen een half uur voor je buiten gaat, en genoeg zonnecrème gebruiken. Ook om de 2 uur herhalen (want de filters vervallen snel in de zon)!

Vitamine-tabletjes (met ook antioxidantia) hebben een beschermend effect bij foto-veroudering (huidveroudering door de zon). Ze werken ook zeer goed in het voorkomen van zonne-allergie. Ze hebben echter geen invloed op het voorkomen van huidkanker!

In Australië krijgt 2 op 3 personen te maken met huidkanker! Reden: de Britten wonen nog niet lang genoeg in Australië (waar de zon veel schijnt). De huid heeft immers 10000 jaar nodig om zich aan te passen.

Er zijn meer mannen met een melanoom op de linkerarm dan vrouwen. Reden: meer mannen zitten achter het stuur van de wagen of vrachtwagen dan vrouwen, en UV-stralen kunnen door een glasraam.

Bij vrouwen ouder dan 50 jaar komen er meer melanomen voor aan de rechterzijde. Reden: ze laten zich nog steeds meer vervoeren.

        >> In de toekomst verwacht men een verandering van deze verhoudingen!

Heb je nog vragen of wens je advies, lees dan onze tips om huidkanker te voorkomen of contacteer dan onze Viata apotheker.