Toon alle thema's »

Medicatie tijdens de zwangerschap en de borstvoeding

Medicatie en zwangerschapZwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven moeten van het principe uitgaan dat medicatie nefast kan zijn voor de baby. Het is zelfs zo dat natuurlijke bestanddelen, zoals bepaalde essentiële oliën of sint-janskruid bijvoorbeeld, ook schadelijk kunnen zijn voor de ontwikkeling van de foetus. Hoe kunnen we weten of een product al dan niet geschikt is voor een zwangere vrouw of vrouw die borstvoeding geeft?

 

Voorzichtigheid is geboden

Je moet niet enkel de orale medicatie wantrouwen, zoals niet-steroïdale ontstekingsremmers of irriterende laxeermiddelen (bisacodyl) bijvoorbeeld, maar ook bepaalde stoffen die lokaal aangebracht kunnen worden zoals bijvoorbeeld diclofenac.  Let er dus op dat je altijd raad vraagt als je wilt weten of producten al dan niet geschikt zijn tijdens de zwangerschap en de borstvoeding. Naast dat je aandachtig de bijsluiter leest, kan je ook altijd raad vragen aan je gynaecoloog of behandelende arts, of ook aan je online apotheker.

Op Viata vind je een categorie met handige en toegelaten producten voor tijdens de zwangerschap en de borstvoeding. In de andere categorieën kan je de filter „zwangere” gebruiken.

Naast dat je aandachtig de bijsluiter leest, kan je ook altijd raad vragen aan je gynaecoloog of behandelende arts, of ook aan je apotheker.

 

Wat is het risico?

Er bestaat het risico op een miskraam in het begin van de zwangerschap en op aangeboren afwijkingen of later op functionele problemen. De gevolgen kunnen dus dramatisch zijn.

 

Een twijfelachtige zone

Een twijfelachtige zone

Verschillende soorten medicatie zijn afgeraden tijdens de zwangerschap en de borstvoeding:

  • De producten die neveneffecten aangetoond hebben bij de embryo, de foetus of de pasgeborene en die afwijkingen kunnen veroorzaken
  • De producten waarvan er vermoed wordt dat ze giftig zijn, nadat er testen uitgevoerd werden op dieren of volgens neveneffecten die gerapporteerd werden.
  • De producten waarvan er niet voldoende gegevens zijn om de veiligheid ervan te garanderen.

Medicatie die toegestaan is tijdens de zwangerschap en de borstvoeding is dus enkel dat wat al sinds langere tijd gebruikt wordt en wat nooit problemen veroorzaakt heeft.

Om veiligheidsredenen raden farmaceutische bedrijven het gebruik van bepaalde medicatie af als er niet genoeg informatie beschikbaar is om de veiligheid ervan te garanderen. Het kan dus dat je arts je een medicijn voorschrijft, terwijl er in de bijsluiter staat dat het gebruik ervan afgeraden wordt tijdens de zwangerschap en de borstvoeding. Het is dus altijd beter om er met de arts over te praten.

 

Vaak hangt dit af van bepaalde factoren

Bepaalde factoren kunnen een rol gaan spelen in de toxiciteit van het medicijn, zoals zijn kenmerken, toedieningswijze, moment van inname tijdens de zwangerschap, de dosis, de duur, de behandeling, enz.

Daarnaast kan het toxische effect, ook „teratogeen” genoemd, afhangen van de gevoeligheid van de embryo of de foetus. De schadelijkheid is over het algemeen een gevolg van meerdere factoren, zowel genetisch als extern.

 

Het moment van inname tijdens de zwangerschap

Hoe ver de zwangerschap gevorderd is, is hier bepalend: bepaalde stoffen zijn afgeraden tijdens een bepaalde periode van de zwangerschap (het eerste of derde semester, bijvoorbeeld), terwijl anderen helemaal afgeraden zijn tijdens de zwangerschap en zelfs voor de conceptie.

 

Voor de conceptie

Bepaalde medicijnen hebben een zeer lange levensduur in ons organisme. Ze zijn dus afgeraden binnen een bepaalde periode vóór de conceptie, omdat de stof nog altijd aanwezig kan zijn in het lichaam tijdens de bevruchting en innesteling. Over het algemeen gaat het dan over medicatie die op voorschrift verkrijgbaar is.  Dit is bijvoorbeeld het geval bij methotrexaat, wat gebruikt wordt in geval van leukemie, of bij topiramaat, een middel tegen epilepsie.

 

Tussen de bevruchting en de innesteling van de embryo: Medicatie slecht voor embryo

Deze periode duurt ongeveer 2 weken (zowat 28 dagen na de laatste regels). Als er tijdens die periode blootstelling is aan een giftige stof, dan is het zoals men zegt „alles of niets”. In feite is er tijdens deze periode geen contact tussen het weefsel van de moeder en dat van de baby. Of de embryo wordt hier door geraakt en er volgt een miskraam, of hij wordt er niet door geraakt en het risico op afwijkingen is niet verhoogd zoals bij andere embryo's.

 

Tijdens de differentiatie van de organen en nadien

Deze periode volgt op de innesteling. Blootstelling aan een giftige stof kan dus afwijkingen veroorzaken, onafhankelijk van het ontwikkelingsstadium van de organen.

Vanaf de 10e week (na de laatste regels) en tot op het einde van de zwangerschap, vermindert het risico op afwijkingen, maar het risico op functionele problemen is nog altijd sterk aanwezig. Hiermee bedoelen we bijvoorbeeld een aantasting van het zenuwstelsel. Medicatie zoals Omnibionta kan zowel voor als tijdens de zwangerschap genomen worden.

 

De dosis en de duur

Voor bepaalde medicatie stijgt het teratogene effect en dus het risico op aangeboren afwijkingen of functionele problemen met de dosis en de duur van de behandeling. Anderen zijn niet giftig onder een bepaald limiet, maar wel als je dit overschrijdt.

 

Borstvoeding

Bij borstvoeding is er evenveel gevaar als het neerkomt op het gebruik van medicatie als het gebruik ervan tijdens de zwangerschap. In feite kunnen sommige medicijnen de ontwikkeling van de hersenen of van het organisme verstoren bij de pasgeborene. In geval van onmisbare medicatie en een risico voor de baby, kan de borstvoeding om veiligheidsredenen onderbroken worden.